Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon kenarda durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar elbette bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür nitekim bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman sabit ışık ve sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve notalar sonradan belirir hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz gelse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı daha geniş açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise narin notaları örter. Yoğunluk dilde zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla ortaya koyup sona erer zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ve not tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece keskin notalar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman tıkanır hem de lezzet bastırılır ısı de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.